Kayısı kompostosu tarifi denince aklıma hep annemin mutfağı gelir — tencereden yükselen tarçın kokusu, o amber rengi ve ilk yudumda dudakları hafif büzen ekşimsi tat. Marketten aldığınız hazır komposto bunu veremez. Bu tarif, o tat için. Bu kayısı kompostosu tarifi ile her yudumda o yaz sıcaklığını hissedeceksiniz.
Geçen yaz kayısı sezonu açılınca hemen iki kilo aldım, yarısını kompostoya ayırdım. İlk demede çok şeker koymuştum, ikincide tam tutturdum.
Kayısı Kompostosu Malzemeleri
- 1 kg taze ve olgun kayısı
- 6 su bardağı su
- 1 su bardağı toz şeker (kayısının tatlılığına göre ayarlayın)
- 2 adet çubuk tarçın
- 3 adet tane karanfil
- 1 tatlı kaşığı limon tuzu (rengi korumak için)
- İsteğe bağlı: yarım vanilya çubuğu
Kayısı Kompostosu Tarifi Nasıl Hazırlanır?
Kayısıları bol suda yıkayın. İkiye bölüp çekirdeklerini çıkarın — çekirdekleri atmayın, birkaç tanesini kompostoya koyarsanız hafif bir badem aroması verir. Çok olgun ve yumuşak kayısılar pişince dağılır, biraz sert kayısı seçin.
Derin bir tencereye suyu ve şekeri alın. Çubuk tarçın ve karanfili ekleyin. Orta ateşte şeker eriyip su kaynamaya başlayana kadar karıştırın. Şerbet kaynamaya başlayınca kayısıları ilave edin.
Kısık ateşte 10-12 dakika pişirin. Kayısılar yumuşasın ama dağılmasın — bu denge önemli. Ocaktan almadan 2 dakika önce limon tuzunu ekleyin. Tencereyi ocaktan alın, oda sıcaklığına gelince buzdolabına koyun. En az 2 saat, tercihen bir gece dinlendirin. Soğuk servis edin.
Kayısı Kompostosu İçin Püf Noktaları
Kayısı seçimi her şeyi belirler. Olgun ama sert kayısı en ideal. Çok yumuşak kayısı pişince ezilir, sert kayısı ise lezzet vermez. Pazar kayısısı market kayısısından çok daha iyi sonuç verir.
Şekeri kayısıya göre ayarlayın. Tatlı kayısıyla yapıyorsanız şekeri yarım bardağa indirin, ekşi kayısıyla yapıyorsanız bir buçuk bardağa çıkarın. Tadına bakarak karar verin.
Limon tuzu şart. Limon tuzu olmadan kayısı kompostosu kararır ve o güzel amber rengi gitmez. Pişirmenin sonunda ekleyin, çok erken koyarsanız kayısıları sertleştirebilir.
Baharatları pişirme sonunda çıkarın. Tarçın ve karanfili komposto soğumadan çıkarın, yoksa acımsı bir tat verir. Servis anında da içinde olmamalı.
Bir gece dinlendirin. Komposto sabah yapılıp akşam içilirse tadı tam oturmaz. Bir gece buzdolabında beklemiş komposto bambaşka olur — kayısının tüm aroması suya geçer.
Ben ilk yaptığımda limon tuzunu unutmuştum, komposto sabaha kadar kararmıştı. O günden beri hiç atlamıyorum.
Bu püf noktalarına dikkat ederseniz kayısı kompostosu tarifi her seferinde mükemmel çıkar.
Kayısı Kompostosu Kışın İçin Nasıl Hazırlanır?
Kayısı kompostosu tarifi kışlık olarak da hazırlanabilir. Kışlık kayısı kompostosu yapmak istiyorsanız konserve yöntemi en güvenilirisi. Sıcak komposto sterilize edilmiş cam kavanozlara doldurulur, kapakları sıkıca kapatılır ve ters çevrilerek soğumaya bırakılır. Bu şekilde ağzı açılmamış kavanozlar 6 aya kadar dayanır. Işık almayan serin bir dolap ya da kiler ideal saklama yeridir. Bir kez açıldıktan sonra buzdolabında en fazla 3-4 gün saklanabilir.
Geçen kış 8 kavanoz yapmıştım, Ocak ayında son kavanozumu açtığımda içim ısındı — tam o yaz kokusu geldi.
Kayısı Kompostosu Neyin Yanında İçilir?
Sabah kahvaltısında çay yerine soğuk bir bardak kayısı kompostosu mideyi yumuşatır ve güne ferah başlatır. Ramazan sofralarında iftar açılışında geleneksel bir yer tutar. Kızartma ve ağır yemeklerin yanında sindirime yardımcı olur. Çocuklara hazır meyve suyu yerine şekersiz kayısı kompostosu verirseniz hem daha sağlıklı hem daha lezzetli olur.
Kayısı Kompostosu Faydaları
Kayısı kompostosu tarifi sadece lezzetli değil, aynı zamanda oldukça sağlıklı bir içecektir. Kayısı A vitamini, C vitamini ve potasyum açısından zengindir. Komposto yapıldığında bu besinlerin bir kısmı suya geçer. Bağırsak hareketlerini düzenler, sindirime yardımcı olur. Az şekerle yapıldığında diyet listelerinde de yer bulabilir. Limon tuzu yerine gerçek limon suyu kullanırsanız C vitamini içeriği daha yüksek olur.
Sık Sorulan Sorular
Kayısı kompostosu kaç günde bozulur?
Buzdolabında kapalı kapta 4-5 gün tazeliğini korur. Konserve olarak hazırlanmış ve ağzı açılmamışsa 6 aya kadar dayanır.
Kayısı kompostosu şekersiz yapılır mı?
Evet, özellikle tatlı ve olgun kayısılarla şekersiz de yapılabilir. Tadı biraz daha ekşi olur ama hafif ve doğal bir içecek elde edersiniz.
Komposto neden kararır?
Limon tuzu eklenmediğinde ya da çok uzun pişirildiğinde komposto kararır. Limon tuzu hem rengi korur hem de raf ömrünü uzatır.
Kayısı kompostosu kaç kalori?
Şeker miktarına göre değişir. Standart tarifle 1 bardak yaklaşık 80-100 kalori. Şekeri azaltırsanız 50 kalorinin altına düşer.
Kayısı kompostosu ile hoşaf arasındaki fark nedir?
İkisi arasında büyük bir fark yok, isim farkı daha çok bölgeseldir. Hoşaf genellikle kuru meyvelerle yapılır, komposto ise taze veya kuru meyvelerle yapılabilir. Bazı tariflerde hoşaf daha az şekerli ve daha az baharatlı olur.
Şimdiden ellerinize sağlık ve afiyet olsun!
